Gartner windt er geen doekjes om. De virtualisatie van de desktop is de tweede van de tien technologieën die wel eens de grootste stempel op de informatiesystemen zouden kunnen drukken, zowel op korte als op middellange termijn. En terecht: het gaat om niets minder dan de massale industrialisering van de administratie van desktops, waarvan de indirecte exploitatiekosten tot 50% van de factuur zouden kunnen uitmaken.

De voorbije maand december, bij de voorstelling van View -het voormalige VMware VDI-, formuleerde VMware het niet anders. “Voortaan kunt u de totale kostprijs voor het beheer van toepassingen en desktops verlagen en de veiligheid van de gegevens verhogen door Windows-desktops en -toepassingen ter beschikking van de gebruikers te stellen via het datacenter. Bovendien kunt u de traditionele pc’s vervangen door virtuele machines en uw besturingssystemen, uw applicaties, uw hardware en de gebruikers individueel beheren vanuit één centraal punt.”

Deze benadering van de virtualisatie van de desktop bestaat in het opdelen van een server in verschillende virtuele machines die op afstand toegankelijk zijn en elk een werkomgeving aansturen: de desktop, die mogelijks de vorm van een thin client heeft, beperkt zich in dat geval tot het aanloggen op die virtuele terminal en zorgt voor een simpele weergave van de werkomgeving op afstand.

Een andere zwaargewicht is Citrix. In februari 2009 introduceerde het softwarebedrijf XenDesktop 3, een oplossing voor de toewijzing van virtuele kantoren, of die nu worden gegenereerd door XenServer of door andere hypervisors, met inbegrip van ESX van VMware, of door fysieke pc’s, zoals blade pc’s. Versie 3 van XenDesktop biedt voornamelijk mogelijkheid tot lokale verwerking: “In een beheerste bedrijfsinfrastructuur zullen de virtuele kantoren van de gebruikers ofwel op serverniveau kunnen draaien, zoals in versie 2, ofwel op desktopniveau, als de machine het toelaat. Die overheveling van de uitvoering gebeurt voor de gebruiker op volstrekt transparante wijze”, aldus Guillaume Le Tyrant, Product Manager bij Citrix.

De evolutie verloopt snel. Ten opzichte van VDI zet VMware een belangrijke stap met View 3 door elk onderling verband tussen hardwareplatform, besturingssysteem en toepassingen weg te werken -een rol die is weggelegd voor View Manager, dat zich belast met het vergemakkelijken van het gecentraliseerde beheer van de images van desktops en dat diverse soorten sessies ondersteunt. Een andere belangrijke component is View Composer, dat steunt op de VMware Linked Clone-technologie en waarmee snel images van de desktop kunnen worden aangemaakt die een virtuele schijf met een master image delen.

VMware View 3 vormt de sluitsteen van vClient, dat werd voorgesteld op de VMworld 2008-beurs in september, en biedt een antwoord op wat zijn CEO, Paul Maritz, toen had bestempeld als “dilemma van de desktop”, namelijk de verplichting voor bedrijven om te kiezen tussen fat clients en thin clients. Fat clients, of pc’s met een maximale configuratie, omvatten een volledige reeks van kantoortoepassingen maar

blijken bijzonder moeilijk te beheren. Thin clients zijn dan weer voordeliger, beter beveiligd en goedkoper om te beheren, maar bieden meestal niet alle functionaliteiten noch de flexibiliteit of compatibiliteit van fat clients. Met VMware View 3 denkt VMware dat dilemma te verhelpen: de gebruikers kunnen de voordelen van beide types clients tegelijk benutten.

Ook Microsoft is in de running, met MDOP 2008 (Microsoft Desktop Optimization Pack). Deze toolset voor de administratie en uitrolling van toepassingen -die steunt op de App-V technologie voor de virtualisatie van toepassingen die voortvloeit uit de overname van SoftGrid- bundelt een reeks tools voor het beheer en de uitrolling van applicaties op client terminals tegen zeer voordelige tarieven … op voorwaarde dat men het Software Assurance-onderhoudsprogramma heeft onderschreven.

Om aan het juk van Microsoft te ontkomen, komt IBM voor de dag met Virtual Linux Desktop, een complete virtuele kantooroplossing die werd ontwikkeld met softwareproducenten Virtual Bridges en Canonical, de ontwikkelaar van Ubuntu. De gebruikers krijgen toegang tot hun virtueel kantoor via eender welke terminal, of het nu gaat om een kantoorcomputer, een draagbare pc of een thin client. Het besturingssysteem van de client terminal heeft evenmin belang. Het kan gaan om Windows, Linux, Mac OS X of iets anders. Het belangrijkste verkoopargument dat de drie leveranciers hanteren is uiteraard de kostprijs.

Sun pikt eveneens een graantje mee. Op basis van de Duitse Innotek-technologie pakt de Oracle-dochter uit met Virtual Box. De eenvoudig uit te rollen oplossing -die 11 miljoen keer werd gedownload, met 3,5 miljoen registraties sinds de lancering in oktober 2007- wordt geïnstalleerd op Windows-, Linux-, MacOS X- en zelfs Solaris-workstations. Virtual Box, vandaag in versie 2.2, maakt het mogelijk om verschillende werkomgevingen te laten draaien en met één enkele muisklik van de ene naar de andere over te schakelen. Een van de nieuwigheden is de invoering van de OVF (Open Virtualization Format) standaard van de DTMF (Distributed Management Task Force), dat een grotere interoperabiliteit met de andere bestaande oplossingen en omgevingen mogelijk maakt.

Komaf maken met de compatibiliteitsproblemen op Windows-kantoorcomputers. Door die functie aan het product ZENworks toe te voegen, biedt Novell de mogelijkheid om virtuele toepassingen in één enkel geïsoleerd bestand aan te maken die op een veilige manier kunnen worden uitgerold en kunnen functioneren. Dat vermindert de problemen met de uitrolling van nieuwe platforms van het besturingssysteem zoals Vista, beperkt het aantal oproepen naar callcenters en verhoogt de productiviteit van de gebruiker.

Met ZENworks Application Virtualization, de enige beschikbare oplossing voor de virtualisatie van applicaties met vooraf geconfigureerde modellen voor de populaire programma’s voor softwarebeheer, kunnen toepassingen in minder dan 20 minuten worden gevirtualiseerd en uitgerold.

De toepassingen die in Zav ingekapseld zitten, zijn gebruiksklaar. Ze hoeven niet te worden geïnstalleerd of geconfigureerd en zijn niet onderhevig aan eventuele afhankelijkheids- of conflictproblemen met DLL-bibliotheken. Elke container heeft immers de bibliotheken en componenten aan boord die nodig zijn voor de goede uitvoering van de toepassing of toepassingen die hij bevat. Bij een migratie wordt het mogelijk om Office 2003 met Office 2007 of Internet Explorer 6 met versie 7 te laten samenwerken om de compatibiliteit met de documenten of applicaties van de onderneming te verzekeren.

Zodra ze gebundeld zijn, kunnen de door Zav ingekapselde applicaties worden uitgerold op USB-sticks, maar ook via het netwerk aan de hand van eender welke roll-outsoftware, zoals Microsoft System Center SMS, LANDesk, BMC Configuration Management, Altiris Client Management Suite of Novell ZENworks.

Novell positioneert zijn oplossing als antwoord op de behoeften van bedrijven die op zoek zijn naar een oplossing om de kosten voor het beheer van applicatiewijzigingen op de terminal te vereenvoudigen en te beperken. Naar verluidt zou Zav ook de migratie van toepassingen bij een upgrade of een verandering van het besturingssysteem fors vereenvoudigen.

Onrechtstreeks is het ook een beveiligingsoplossing. Via de functies die in de virtualisatielaag aangebracht zijn, kan men immers nagaan op welke uren een toepassing wordt gebruikt, vervaldata vastleggen of het gebruik in functie van de locatie van de gebruiker beperken. Men kan bijvoorbeeld een applicatie enkel op kantoor toegankelijk maken en de toegang tot die toepassing vanaf de woning van een werknemer beletten. Door Zav te koppelen aan toepassingen van Novell die toezien op de terminal wordt het zelfs mogelijk om het gebruik van een applicatie te verbieden wanneer een kritieke zwakke plek wordt ontdekt of bij “frauduleus” gebruik …

Novell certificeerde meer dan 70 softwareapplicaties op Zav, waaronder Firefox, Microsoft Office, tal van ERP’s en de toepassingen van Adobe. De producent biedt packagingmodellen aan voor heel wat van die programma’s, maar elke onderneming heeft ook de mogelijkheid om naar believen eigen packages samen te stellen.

ZenWorks Application Virtualization vervolledigt een reeds goed gestoffeerd gamma van oplossingen met onder meer de hypervisionoplossing die geïntegreerd is in SuSE Linux Enterprise Server, Novell Zenworks Orchestrator en een thin clientoplossing.