SOA? Begin klein. Geef de voorkeur aan “quick wins' !

Veranderingen die erg snel opdoemen, een verbeten concurrentie en een wereldeconomie waarvan de grenzen meer en meer vervagen, eisen voortaan ontzettend veel flexibiliteit van de bedrijven. Een nieuwe generatie echt flexibele bedrijven die voorstander zijn van globale integratie dient zich aan. Allemaal goed en wel, maar hoe moet men het concreet aanpakken?

“Het merendeel van onze contacten onderkennen de rol die een servicegeoriënteerde architectuur kan spelen, vertelt Wouter Denayer, Senior IT Architect, Software Information Technology Architect (SWITA) bij IBM. Het is duidelijk dat ze de rol van SOA vandaag hebben ingezien. Ze zijn ervan overtuigd dat het de beste oplossing is om duurzame flexibiliteit op te bouwen; die flexibiliteit is trouwens onmisbaar geworden om snel en efficiënt te kunnen inspelen op veranderingen, opportuniteiten en bedreigingen. De vraag blijft echter hoe het aan te pakken en waar te beginnen.”

Het ene bedrijf is natuurlijk het andere niet. Hoe dan ook kan een bepaalde aanpak worden gehanteerd. “IBM noemde het Smart SOA, namelijk een geheel van richtlijnen die werden opgesteld op basis van onze samenwerking met bijna 6.000 klanten die onze SOA-oplossingen al in huis hebben.” Het sterke punt, benadrukt IBM, is dat er in alle fasen van het proces bedrijfswaarde aanwezig is, van afdelingsprojecten tot initiatieven die het ganse bedrijf aangaan.

Het basisprincipe van Smart SOA ligt in de eerste plaats bij personalisatie. “Begin met SOA in functie van uw behoeften, in functie van uw prioriteiten, zegt Wouter Denayer. Kortom, kies het soort SOA dat u goed ligt!” Smart SOA is helemaal geen onbuigzame aanpak, maar een werkwijze waarvoor men kiest in functie van zijn prioriteiten. Volgens IBM kan men op elk niveau waarde creëren, zowel bij de eenvoudigste als bij de meest vooruitstrevende projecten.

De aanpak moet progressief gebeuren. Om te starten begint men best bij gerichte en beproefde projecten met controleerbare rentabiliteit. De tweede stap is uitbreiden: de belangrijkste businessprocessen innoveren en optimaliseren om hun return on investment te verhogen. Vervolgens moet men omvormen, dat betekent een innoverend economisch model creëren. De vierde en laatste etappe is anticiperen: diepgaande veranderingen in de activiteit doorvoeren zonder de IT rechtstreeks te betrekken bij die ambitieuze fase waarin de technologie onzichtbaar wordt.

“Men kan niet genoeg herhalen dat een goede start cruciaal is”, meent Wouter Denayer. Daarom heeft IBM vertrekpunten ontwikkeld door SOA-scenario’s en gedetailleerde gevallenstudies uit te werken, die de best practices samenvatten. In tegenstelling tot andere benaderingen beveelt IBM geen specifiek vertrekpunt aan dat steunt op de producthistoriek; zijn vertrekpunten bieden eerder een reeks opties die helpen om projecten te identificeren die voldoen aan de specifieke behoeften van het bedrijf.

Die projecten dienen tevens als basis voor toekomstige taken. De SOA-oplossingen van IBM werden ontworpen om de evolutie van de bedrijfsactiviteit te volgen: ze bieden meer geraffineerde functionaliteiten die van pas komen om bestaande resources te optimaliseren in plaats van te vervangen.

Er bestaan verschillende soorten vertrekpunten. Het kan gaan om het hergebruik of de aanmaak van nieuwe diensten op basis van een bestaande toepassing of het installeren van een enterprise service bus. Op individueel vlak zal het gaan om het creëren van een portal voor bedienden of klanten, en zelfs om het opzetten van nieuwe samenwerkingtools. Een ander mogelijk vertrekpunt is het proces zelf, via BPM.

“IBM bouwt op die verschillende niveaus voort op een expertise die meerdere jaren teruggaat. Het kan ook gaan om recentere expertise, zoals Web 2.0. SOA en Web 2.0 gaan trouwens hand in hand. Zo beschikt WebSphere MQ nu over een http Bridge waarmee ontwikkelaars die Ajax en de RESTful- Web services gebruiken, kunnen profiteren van een betrouwbaar distributieplatform.”

Door die ervaring kan de integriteit van de processen bovendien worden vergroot -wat betreft transacties, interacties en informatie. “Om de processen die door SOA worden ondersteund werkelijk van begin tot eind te benutten, moet u in uw transacties, informatie en interacties hetzelfde integriteitniveau garanderen als het niveau dat u zou verwachten van processen die worden ondersteund door nauw verwante traditionele systemen, adviseert Wouter Denayer nog. De garantie voor integriteit in een sterk opgedeeld proces is echter een complexer probleem dan in één enkel gesloten systeem. De integriteit van de processen verwijst naar het vermogen om een betrouwbare beroepsactiviteit te kunnen uitoefenen in een schaalbare en beveiligde SOA-omgeving, met een homogene integratie op elk niveau.”

Eigenlijk moet alles zich afspelen in een sterk gedistribueerde omgeving … Stel dat een bedrijfsproces op acht systemen moet steunen om evenveel verschillende taken te verrichten. Het kan gaan om een proces van de logistieke keten die helemaal geïntegreerd is. Stel nu dat er een probleem opduikt in de achtste fase -het laatste artikel uit een voorraad wordt plots door iemand anders weggehaald. Kunnen de zeven andere fases van het proces worden geannuleerd en naar hun oorspronkelijke toestand terugkeren? Of bestaat het risico dat de voorraad verkeerd wordt verdeeld tot het probleem manueel wordt opgelost? Het volstaat niet de integriteit van een informatiebron en van een bepaalde service te garanderen: de integriteit moet worden verzekerd gedurende het ganse verloop van het proces.

Een SOA-aanpak lanceren is één zaak, maar ze doen functioneren en bovendien de controle behouden is nog iets anders. “Als IBM via Smart SOA de weg kan wijzen, kunnen we bedrijven ook helpen om de vragen over de toestand van hun SOA-systeem te beantwoorden, voegt Wouter Denayer eraan toe. Bijvoorbeeld nagaan of de infrastructuur de volgende uitrolling van SOA wel aankan. Of de oorzaak van een onvoorzien defect op het spoor komen. Uiteindelijk zal de echte vraag zijn of we de vooropgestelde bedrijfswaarde wel gerealiseerd hebben.”

Om dergelijke vragen te beantwoorden werden specifieke diensten opgestart -de IBM SOA Healthchecks. Dat is een reeks controles die eveneens kunnen helpen nagaan hoe men tewerk gaat in het kader van SOA-projecten om vast te stellen welke gebieden een onoverkomelijk probleem vormen en welke gebieden moeten worden geanalyseerd om te kunnen inspelen op toekomstige behoeften.

Ten slotte bestaat er geen “succesfull” project zonder goede governance. IBM herinnert eraan dat de technieken bestaan. Door die uit te rollen zal men een persoonlijke aanpak van governance kunnen ontwikkelen en daarna de verschillende fasen in de levenscyclus van de service -ontwerp, ontwikkeling, kwaliteitscontrole en uiteindelijke buitendienststelling- beter kunnen beheersen. Die technieken kunnen er ook toe bijdragen het hergebruik van de service aan te moedigen door de informatie die erop betrekking heeft, zoals het serviceniveau, de tarieven, de beschrijvingen en de locaties, beschikbaar te maken.

Opstarten.

Vergroot de flexibiliteit in specifieke businessdomeinen, op het niveau van uw afdelingen of van uw diensten.

Uitrollen.

Optimaliseer en innoveer in een of meer bedrijfsprocessen als geheel, zowel op het vlak van mensen als van processen en informatie.

Veranderen.

Verander uw business models op een grondige manier en word een globaal geïntegreerde onderneming.

Dynamisch aanpassen.

Anticipeer door de evolutie van de marktdynamiek na te gaan om er met minder middelen te kunnen op inspelen.