Virtualiseren is harmoniseren, vereenvoudigen. Klaar?

Complex. Dat is het adjectief volgens de integratoren, misschien de beste omschrijving voor virtualisatieprojecten van werkposten. Met als oorzaak: deze virtualisatievorm is tegelijkertijd het antwoord op economische, functionele, milieu- en vooral organisatorische issues.

“Denk niet aan technologie, concentreer u eerder op uw business”, adviseert Romain Fettes, Service Manager van System Solutions, van bij het begin. “Een hypervisor zal er niet voor zorgen dat uw project gegarandeerd zal slagen, wel de strategie die u gedefinieerd zal hebben op basis van de analyse van uw behoeften! Investeer in deze analyse, neem de nodige tijd. Uw winsten zullen in verhouding zijn.”

Nog een waarschuwing: geef de voorkeur aan de businessvoordelen in plaats van aan ROI. "Denk in termen van flexibiliteit, beschikbaarheid en beveiliging. Het zijn de echte argumenten voor de virtualisatie van werkposten... geen geld!", waarschuwt Yves Majerus, Solution Architect Team Leader van Systemat, van zijn kant.

Zou de virtualisatie van werkposten anders zijn dan andere vormen van virtualisatie? Ongetwijfeld. De virtualisatie van servers heeft enkel invloed op de IT. De virtualisatie van werkposten daarentegen beïnvloedt alle gebruikers die, in eerste instantie, geen vragende partij waren. "Omdat het van invloed is op alle gebruikers, is deze vorm van virtualisatie van nature een extreem zichtbaar project, en dus een riskant project", meent Benoît Rousseaux, Managing Director, Econocom Products and Solutions Belux. "Met de opkomst van terminals, voornamelijk de tablets, stond de werkpost nog nooit zo in de schijnwerpers. U mag geen fouten maken!"

De angst die eruit voortkomt, is voelbaar, zegt nog steeds Econocom. De IT-Manager is letterlijk 'blootgesteld' en heeft niet noodzakelijk de vereiste competenties. Hij denkt implementatie, terwijl het vooruit denken het verschil zal maken. "U zult noodzakelijkerwijs raken aan de organisatie van het bedrijf", voegt Romain Fettes (System Solutions) toe. "De gebruikers verwachten een verbetering. Als dat niet geval is, zult u iedereen tegen zich hebben!"

Voor de goede verstaander... "Voor de eindgebruiker betekent de implementatie van een infrastructuur met virtuele pc's noodzakelijkerwijs de vervanging van hun machine. Dat kan de vrees opwekken van autonomieverlies, een verlies aan personalisatiemogelijkheden", zegt Etienne Coppin, Business System Manager, Systemat. "De terughoudendheid is dus legitiem." Het is dan ook aan de orde om gebruikers te sensibiliseren, hen - tijdens de testfase - aan te tonen dat ze over een omgeving zullen beschikken die minstens identiek is aan die waarover ze tot nu beschikken. Ze overtuigen, ten slotte, over de toegevoegde waarde van virtualisatie. “Het voordeel van VDI is net dat ze zonder hun pc kunnen, dat ze hem bijvoorbeeld kunnen vervangen door een thin client die minder energie verbruikt... Het is daarentegen nutteloos van hen de voordelen te tonen die u als IT-verantwoordelijke zult hebben. De schaalvoordelen door een consolidatie zullen hen niet motiveren!”

Een gevoelig project, dus. Vandaar het belang van een PoC (Proof of Concept). Doel: de virtualisatie benaderen op basis van een evaluatie van de meest geschikte technologie in functie van zijn organisatie. “Deze PoC moet gezien worden als een doorlichting, zowel van de organisatie als de infrastructuur”, illustreert Benoît Rousseaux (Econocom). “Men moet zich zowel richten op de manier van werken als op de noties van veiligheid, met name via het beheer van identiteiten, maar ook de performantie van het netwerk, de storage.”

De PoC zal ons toelaten om verregaand de noden van de gebruikers te analyseren, de compatibiliteit van applicaties te testen, de netwerkcapaciteiten te evalueren. Bijvoorbeeld: de multimedia- of 3D-toepassingen zijn moeilijk te combineren met klassieke remote desktop protocollen en vergen de implementatie van specifieke technologie. Net zo kan het gebruik van lokale apparatuur zoals scanners of smart card readers of barcodes zorgen voor problemen... Het communicatieprotocol zal geselecteerd worden in functie van deze criteria, maar ook op basis van het aantal sites en de performanties van het WAN-netwerk. "We zullen zeer snel voelen hoe we evolueren", vat Etienne Coppin (Systemat) samen. "Voor ons is het eenvoudig: zonder PoC engageren we ons niet. We zullen enkel de dozen leveren!”

Wanneer? Tot nu was dat vooral op het moment van een migratie. Op het moment dat de werkposten veranderen. “Het beweegt. Vandaag lopen de laatste rollouts in de klassieke zin”, corrigeert Benoît Rousseaux (Econocom). “Door de overgang naar Windows 7 is het in essentie niet langer opportuun omdat het virtualisatieproject meer overschouwing vergt, vooral meer anticipatie.” Migratie en virtualisatie gaan kortom niet noodzakelijk samen.

“Alles is terug te voeren tot een behoeftenanalyse!”, herinnert nogmaals Romain Fettes (Systems Solutions). Uit deze analyse volgen andere stellingen. Virtualiseren via de applicaties, bijvoorbeeld. ThinApp bij VMware of XenApp bij Citrix zorgen dat applicaties op afstand kunnen werken op servers en een image doorsturen naar de clientpost. Hier virtualiseren we niet meer het volledige systeem, maar enkel de applicaties. Yves Majerus (Systemat) aan het woord: “de virtualisatie van toepassingen is ontworpen om het leven van applicaties te beheren en in het bijzonder de kortstondigheid van hun updates, daar waar de VDI neiging zou hebben om de embedded toepassingen in hun besturingssysteem te bevriezen.”

Etienne Coppin (Systemat) bevestigt dat de virtualisatie van applicaties vaak de eerste keuze is in projecten, want ze zijn sneller te implementeren, omdat hun noden zich beperken tot de problematiek van updates van applicaties. “Het is met name een trend om XenApp te draaien op virtuele machines, XenServer of VMware vSphere. XenApp dekt 80% van de noden. XenDesktop en de technologie FlexCast laten toe om volop voordeel te halen uit de virtuele bureaus door erop toe te zien dat elke gebruiker de aanpak qua distributie kan kiezen die hij hem uitkomt, met de garantie dat hij toegang zal krijgen tot alle deskopfunctionaliteiten die hij absoluut nodig heeft om te werken.”

Maar dat alles zou kunnen verdwijnen door de opkomst van de client hypervisor. Citrix en VMware stellen hem voor als “het einde van de problemen bij de uitrol van werkposten!”. Tegenover deze alternatieven zijn er nog andere. Waaronder de meer radicale DaaS (Desktop-as-a-Service).

Precies: VDI of Desktop-as-a-Service? “We zien bedrijven die virtualisatie overslaan om DaaS te implementeren. Voor hen worden de werkposten een service, net als servers, net als opslag en telefonie”, constateert Benoît Rousseaux (Econocom). “We finaliseren momenteel verschillende projecten in die richting... Uiteindelijk vat de keuze zich samen door deze initiële keuze: beheer ik of beheer ik niet? Werk ik volgens een CAPEX-model of verkies ik OPEX? Vandaar het belang van de integrator. Controleer zijn competenties, vraag zijn referenties. Teken niet met technologieleveranciers, maar met echte architecten!”